Melanotaenia praecox

Mannetjes Melanotaenia praecox 

Vrouwtjes Melanotaenia praecox

Synoniemen
Rhombatractus praecox

Omschrijving
De Melanotaenia praecox is een klein blijvende regenboogvis die tot zo'n 6 cm lang kan worden. Vooral de mannetjes van dit scholenvisjes zijn onder de juiste belichting erg mooi, zoals op de bovenste foto te zien is. Vooral onder een zwakke verlichting komt de mooie blauwe iriserende kleur goed tot zijn recht. De vrouwtjes zijn gemakkelijk van de mannetjes te onderscheiden, doordat zij minder kleurrijk zijn dan de mannetjes en een minder hoge rug hebben. Ook zijn de vrouwtjes wat voller dan de mannetjes en hebben zij oranje-gele vinnen in plaatst van de rode vinnen die de mannetjes hebben. Er komen echter ook vrouwtjes van deze soort voor die net als de mannetjes rode vinnen hebben.

Huisvesting
Doordat deze regenboogvis relatief klein blijft kan hij ondanks zijn drukke aard ook nog goed in een middelgroot aquarium gehouden worden. Enige stroming in het water wordt door deze vissen op prijs gesteld. Deze vis doet het goed in allerlei watersamenstelling, maar enigszins zuur en zacht water is ideaal. Om de kleuren van deze vissen het best uit te doen komen is een enigszins zwakke of gedempte verlichting ideaal. Echter een sterke verlichting boven het aquarium wordt niet echt als hinderlijk ervaren door deze vissen. De optimale watertemperatuur voor deze vis is 22 tot 26 graden Celsius.

Gedrag
Ondanks het feit dat deze vissen in de tijd dat ik ze gehad heb niet in optimale conditie waren (zie mijn ervaringen) heb ik toch ook van het mooie actieve gedrag van deze vissen kunnen genieten, aangezien de meeste vissen lange tijd niet fysiek gehinderd leken te worden door de ziekte die ze hadden. Vooral  's ochtends zijn deze vissen erg actief en zijn de mannetjes hoofdzakelijk bezig zich van een beste kant te tonen aan de vrouwtjes en proberen ze de vrouwtjes mee te lokken tussen de planten. Vooralsnog waren de vrouwtjes echter niet zo heel erg onder de indruk van de mannetjes aangezien ze meestal weer snel tussen de planten uit zijn, hoewel ik één keer een vrouwtje een paar eitjes af heb zien zetten. Hoewel deze vissen in de ochtend het meest actief zijn, zijn het de rest van de dag ook nog drukke zwemmers die een hoop leven brengen in het aquarium. Later op de dag vormen de vissen wat meer een school en zijn de mannetjes niet meer constant bezig met het verleiden van de vrouwtjes.

Mijn ervaringen
Ik heb deze soort ongeveer 10 maanden in mijn aquarium gehad. Deze periode heeft zich gekenmerkt door problemen met de gezondheid van de vissen, waarbij ik zelf geen aanwijsbare oorzaak kon vinden voor de aanhoudende problemen. Om uitsluitsel te krijgen over de oorzaak van mijn problemen heb ik uiteindelijk contact gezocht met een dierenarts om een zieke vis te laten onderzoeken en op die manier erachter te komen of er iets mis was met de vissen. Uit dit onderzoek bleek dat de geteste vis besmet was met vistuberculose. Deze ziekte blijkt nog wel eens bij (in de handel verkrijgbare) regenboogvissen voor te komen en in het kort betekende deze ziekte het einde voor de complete inhoud van mijn aquarium. Alvorens ik echter in zal gaan op deze ziekte en de gevolgen hiervan zal ik eerst ingaan op de waarnemingen van het ziekteverloop bij de vissen en mijn handelen voordat ik besloot om er een dierenarts bij te halen.

Na in december 2001 mijn aquarium opnieuw opgezet te hebben wilde ik met een nieuwe vissoort beginnen. Aangezien ik al langere tijd een oog had op het houden van regenboogvissen viel voor mij de keus op de soort Melanotaenia praecox die vanwege zijn geringe grote ook in mijn aquarium van 85 liter nog te houden was in tegenstelling tot de meeste andere soorten uit het geslacht Melanotaenia. Nadat het aquarium een maand proef gedraaid had met een deel van de oude bewoners van het aquarium ging er toe over een school van 8 regenboogvissen aan te schaffen. 

Echter al snel na de introductie van deze vissen in mijn aquarium begonnen de problemen. Vlak na aankoop bleek dat één vrouwtje last had van een lichte vorm van vinrot. Omdat dit er relatief onschuldig uitzag ben ik dit gaan behandelen met het "lichte" medicijn Esha 2000, maar ondanks dit kwam er na twee dagen ook wat aanslag op de lippen van deze vis te zitten, waardoor ik deze vis in een quarantaine bak geplaatst heb voor verdere behandeling. Hierin bleef deze vis echter hard achteruit gaan, waardoor deze vis het niet overleeft heeft. Al vrij snel bleek dat de andere Melanotaenia praecox ook aangetast waren. Een aantal van deze vissen begonnen aan de onderzijde van de bek een soort witte uitstulping te groeien. Aangezien ik geen idee had welke ziekte dit kon wezen ben ik vervolgens een medicijnenkuur begonnen met een combinatie van de medicijnen Esha 2000 en Esha Exit. Hiervoor had ik gekozen omdat deze combinatie een groot aantal ziektes kan genezen en ik geen duidelijke diagnose had kunnen stellen. Deze kuur heb ik vijf dagen volgehouden, waarna ik lichte verbetering waar heb kunnen nemen. Echter een langer gebruik van medicijnen stond mij ook niet aan waardoor ik met de kuur gestopt ben. 

Korte tijd leek het wat beter te gaan met de vissen, maar langzaam aan kwamen de verschijnselen weer terug en één vis kreeg na verloop van tijd last van uitstaande schubben. Ook was het opvallend dat een aantal vissen vanaf het begin dat ik ze had last hadden van uitwerpselen die lange tijd aan de vis bleven hangen. Mede doordat op de planten in mijn aquarium na twee medicijnen kuren al behoorlijk wat "littekens" van het gebruik van deze middelen te zien waren, wilde ik verdere problemen niet meer in mijn aquarium behandelen en daarom heb ik de regenboogvissen overgeplaatst naar een quarantaine bak. Dit had echter een zeer slecht effect op de vissen, wat naar mijn idee te wijten was aan pH waarde in de quarantaine bak die al vrij snel opliep tot boven de 8. Twee dagen nadat de vissen in deze bak geplaatst waren twee vissen gestorven waarvan één op het oog redelijk fitte vis en de vis met uitstaande schubben waarvan ik het al verwacht had dat deze het niet lang meer zou maken. 

Hierna ben ik over turf gaan filteren in de quarantaine bak waardoor de pH van het water weer wat daalde en de vissen weer in een iets betere conditie kwamen. Echter geplaagd door onheil kreeg ik twee weken later last van veel te hoge nitriet concentraties in het water waardoor de vissen weer snel achteruit gingen en bij één vis wederom de schubben uitgingen staan. Ook in mijn normale aquarium was op dit moment een vis die uitstaande schubben kreeg, waardoor ik na wat navraag gedaan te hebben uit kwam op het medicijn Sera bactopur direct. Voor de behandeling van de vissen heb ik de vissen toen weer terug geplaatst in het normale aquarium aangezien dit een behoorlijk sterk medicijn is en het mij ook niet lukte de nitriet waardes in de quarantaine bak tot een acceptabel niveau te brengen. Tijdens de kuur met dit medicijn is wederom een vis weggevallen. Na deze laatste medicijnenkuur hebben de overgebleven regenboogvissen enige tijd geen uitwendige ziekte verschijnselen meer vertoont meer de school was al gehalveerd en een tweetal van de vissen leken ondanks het ontbreken van zichtbare uitwendige symptomen toch niet geheel 100% gezond. Uiteindelijk vielen binnen een tijdbestek van enkele maanden ook de andere vissen langzaam weg, waarvan wederom één vis last had van uitstaande schubben alvorens de vis dood ging. 

Na het wegvallen van de eerste school regenboogvissen heb ik in eerste instantie voor mijzelf de eerste periode nog eens kritisch beken om nog eens goed te kijken of de problemen met de vissen toch niet mijn eigen schuld waren. In deze periode waren vooral het veelvuldig gebruik van medicijnen en een te hoge pH en nitriet waarde in een quarantaine bak factoren die de gezondheid van de regenboogvissen mogelijk geschaad hadden. Mede doordat de winkel waar ik de vissen gekocht had beweerde dat ze geen problemen met de school vissen hadden waarvan de mijne afkomstig waren besloot ik wederom een klein schooltje van deze vissen te kopen. Dit maal was het mijn intentie om geheel geen medicijnen meer te gebruiken en bij het optreden van ziekte verschijnselen het proces van de ziekte niet te verstoren om een duidelijker beeld te krijgen van de ziekte. Dit doordat ik het idee had dat de ziekteverschijnselen die ik tot op dat moment waar had kunnen nemen vooral het gevolg waren van een mogelijke ziekte die de vissen bij zich droegen en meer als een secundaire aandoening gezien konden worden. De primaire oorzaak van de ziekte had ik tot op dat moment nog niet gezien naar mijn mening.

Zwart kleuring op kop en achterlijf (klik op de foto voor een vergroting).

Witte punt groeiend uit zijkant van lichaam (klik op de foto voor een vergroting).

Open wonden aan de zijkant van het lichaam (klik op de foto voor een vergroting).

Onder de zwakke belichting in de winkel leken de regenboogvissen er daadwerkelijk redelijk gezond uit te zien, maar eenmaal thuisgekomen bleken ook deze regenboogvissen sporen te vertonen van de eerder waargenomen witte uitstulpingen aan de bek en ook hadden een aantal vissen een lichte aantasting van vinrot aan de vinnen. Echter na enige dagen in mijn aquarium gezeten te hebben knapte de vissen redelijk snel op en leek het enige tijd of de vissen daadwerkelijk gezond zouden zijn. Echter na ongeveer één maand begonnen de vissen wederom ziekte verschijnselen te tonen. Als eerste verkleurde een vrouwtjes vis aan een deel van de kop en het achterlijf enigszins donker, zoal op de foto hiernaast te zien is. In een later stadium werd deze verkleuring zelfs bijna geheel zwart, maar enige tijd hierna trok deze kleur weer aardig weg. Wel bleef de vis hierna een versnelde ademhaling houden en ging op termijn ook dood. 

Rond die zelfde tijd begonnen ook twee mannetjes vissen ziekte verschijnselen te vertonen. De middelste foto links toont het begin van de verschijnselen die op de mannetjes te zien waren. In het begin hadden deze vissen last van een soort witte punten die aan de zijkant van het lichaam naar buiten staken. Mijn idee was om één van deze vissen te laten testen door een dierenarts, echter om dit onderzoek te vergemakkelijken moesten het ziektepatroon zich eerst nog wat verder door ontwikkelen. De vis die op de middelste foto te zien is viel echter eerder weg dan ik verwacht had, maar bij de vis die op de onderste foto te zien is ontwikkelde de ziekte zich wel verder. Bij deze vissen gingen de witte punten over in een soort open wonden. Nadat de vis twee van deze "wonden" had heb ik een afspraak met een dierenarts gemaakt voor een onderzoek. 

Zoals aan het begin van deze pagina al vermeld is bleek het uiteindelijk om de ziekte vistuberculose te gaan.  Het blijkt dat deze ziekte regelmatig voorkomt bij het houden van regenboogvissen. Dit is enigszins in tegenstelling tot de meeste andere soorten aquariumvissen waarbij deze ziekte slechts zelden tot uiting komt. Uitgebreide informatie over vistuberculose in verband met regenboogvissen is terug te vinden op de (Engelstalige) pagina Mycobacteriosis van de site Home of the Rainbowfish. Vistuberculose is een visziekte die niet te genezen is en in zeer zeldzame gevallen zelfs overdraagbaar op mensen. De enige remedie tegen deze ziekte is op alle vissen euthanasie toe te passen en alle planten, bodemmateriaal en decoratie weg te gooien, waarna het complete aquarium grondig ontsmet moet worden. Dit is dan ook het lot wat mijn aquarium uiteindelijk is overkomen.

Voetnoot
De foto's op deze pagina zijn afkomstig van mijn eigen aquarium.

Terug naar de hoofdpagina