Vissen voeren

Een aquarium kan helaas niet voldoen aan de vraag van de meeste vissoorten naar voedsel, waardoor het nodig is om de vissen in het aquarium regelmatig bij te voeren. Op deze pagina zal onder andere ingegaan worden op de frequentie waarmee de vissen gevoerd moeten worden en de hoeveelheid voer. Tevens zullen de verschillende soorten droogvoer en levend voer die ik voor mijn aquarium gebruik of gebruikt heb beschreven worden.

De hoeveelheid voer
De mate en hoeveelheid waarmee de vissen gevoerd worden is erg belangrijk. Niet alleen om de eetlust van de vissen te stillen, maar ook voor het goed functioneren van het gehele aquarium. Wanneer de vissen teveel voer krijgen zullen de afvalstoffen hiervan het aquarium te zwaar belasten met als mogelijke gevolgen excessieve algengroei en een te hoog nitrietgehalte van het aquarium. Het is een algemeen aanvaarde opinie dat er meer vissen in aquariums sterven door een teveel aan voer dan een te weinig aan voer, wat gelijk duidelijk maakt waarom een juiste dosering van voer van belang is.

Hoe vaak de vissen per dag gevoerd moeten worden is onder andere afhankelijk van de vissoorten in het aquarium, maar er is toch zeker wel wat zinnigs over te zeggen. De meningen over dit onderwerp lopen uiteen van 1 tot 4 maal per dag voeren. Persoonlijk ben ik er van overtuigd dat het voor de meerderheid van de aquariums het beste is om slechts 1 maal per dag te voeren. Het is zeker zo dat het prettiger is voor de vissen om meerdere keren per dag een klein beetje voer te krijgen dan één keer per dag een wat grotere hoeveelheid, maar er zit ook een nadeel aan het voeren met kleine beetjes. In de meeste aquariums met een gemengde bevolking van meerdere soorten zullen de wat schuwere vissen vaak niet in staat zijn om aan hun eten te komen wanneer er meerdere malen per dag kleine porties gevoerd worden. Wanneer er slechts één keer per dag gevoerd wordt kan er meestal wat meer gevoerd worden, waardoor ook de schuwere vissoorten in het aquarium hun portie mee kunnen pikken. Ongeacht hoe vaak men de vissen per dag voert is het altijd belangrijk om slechts zoveel te voeren dat de vissen het binnen enkele minuten ophebben en dat er geen voer overblijft dat niet wordt opgegeten door de vissen. 

Persoonlijk vind ik het pas nodig om meerdere keren per dag te voeren, wanneer de vissen te mager blijven bij slechts één keer per dag een portie voer dat ze binnen enkele minuten opeten. Bij mijn eerste aquarium met vooral kleinere vissoorten is dit nooit nodig geweest en heb ik jarenlang slechts één maal per dag de vissen gevoerd. Bij mijn huidige aquarium ben ik echter over gegaan op twee keer per dag voeren. Hiertoe ben ik overgegaan doordat de vissen van de soort Melanotaenia boesemani wat te mager bleven naar mijn gevoel, waardoor ik deze vissoort tegenwoordig 2 keer per dag voer. Persoonlijk verwacht ik dat het vooral bij wat grotere vissoorten nog wel eens nodig zal zijn vaker per dag te voeren en dat bij de meeste relatief kleine vissoorten het voldoende is om één keer per dag te voeren. 

Droogvoer
De meeste aquariumvissen zijn goed te gezond te houden op hoofdzakelijk droogvoer, hoewel het zeker aan te raden is om ook regelmatig levend voer te voeren. Droogvoer wordt in verschillende vormen en afmetingen verkocht, waarvan het gebruik afhankelijk is van een persoonlijke voorkeur en de vissoort die gehouden wordt. Hieronder staan een aantal voersoorten beschreven die ik voor mijn eigen aquarium gebruik of in het verleden gebruikt heb.

Sera Vipagran
Dit is een granulaat hoofdvoer voor tropische vissen dat direct zacht wordt in het water. Doordat dit voer zo snel zacht wordt eten ook de wat meer kieskeurige vissen dit voer gemakkelijker dan het granulaatvoer van Dupla (DuplaRin), dat later op deze pagina beschreven wordt. Persoonlijk ben ik na jaren tevreden gebruik van DuplaRin overgestapt op Sera Vipagran doordat enkele vissen in mijn huidige aquarium slechts moeizaam aan DuplaRin wilde wennen. Deze vissen bleken echter geen moeite te hebben met Sera Vipagran, waardoor ik overgestapt ben op dit voer voor mijn vissen. Een klein nadeel van dit voer ten opzichte van DuplaRin is dat Sera Vipragan minder snel afzinkt, terwijl de meeste vissen in mijn aquarium er de voorkeur aan geven het voer in de middenlaag van het aquarium te eten (er zitten gaan oppervlakte vissen in dit aquarium). Het formaat van dit granulaatvoer is relatief groot, wat voor mijn aquarium met Melanotaenia boesemani relatief gunstig is. Voor kleinere vissen is dit granulaat voer naar mijn mening wat aan de grote kant, waardoor mijn voorkeur voor kleinere vissoorten toch naar DuplaRin uitgaat. Volgens de fabrikant kunnen kleine vissoorten stukjes afbijten van dit voer, maar persoonlijk vind ik dit niet de meest ideale methode.
DuplaRin
Dit is een volledig granulaatvoer voor zoet- en zeewatervissen. DuplaRin is verkrijgbaar in drie verschillende granulaatformaten die verkocht worden onder de noemers S (small), M (medium) en L (large). Voor de meeste kleine tot middelgrote aquariumvissen is DuplaRin M de beste keuze. Voor erg kleine vissen kan gekozen worden DuplaRin S en voor grotere vissen is DuplaRin L de beste keuze. Voor de vissoorten in mijn eerste aquarium heb ik jarenlang gebruik gemaakt van DuplaRin M. In mijn huidige aquarium met wat grotere vissen (Melanotaenia boesemani) bleek DuplaRin M wat aan de kleine kant waardoor ik voor dit aquarium enige tijd DuplaRin L gebruikt heb. Een klein nadeel van dit voer is dat de meeste vissen moeten wennen aan het eten ervan en dat ze de eerste keren de neiging hebben het voer uit te spugen. Wanneer de vissen eenmaal gewend zijn aan dit voer wordt het altijd met smaak gegeten, maar bij erg kieskeurige vissen kan dit enige tijd duren. Dit is ook de rede dat ik tegenwoordig overgestapt ben op het hierboven beschreven Sera Vipagran, wat sneller geaccepteerd wordt door de meeste vissoorten. Wel is DuplaRin erg praktisch met voeren, doordat het relatief goed zinkt wanneer het van enige hoogte op het water 'gegooid' wordt. Hierdoor kunnen (schuwe) vissen die in de middenzone wonen van het aquarium relatief gemakkelijk aan hun voer komen en ook de bodemvissen kunnen gedeeltelijk mee profiteren van dit voer.
Sera Flora
Dit is een plantaardig vlokvoer dat gebruikt kan worden voor vegetarische vissoorten of bij vissoorten die voor een gezonde groei zo nu en dan wat plantaardig voer nodig hebben ter afwisseling. Voor de meeste tropische vissoorten is dit voer niet noodzakelijk. Persoonlijk gebruik ik dit voer slechts zo nu en dan (ongeveer één keer per week) als bijvoedsel voor mijn regenboogvissen (Melanotaenia boesemani). Een nadeel van dit voer en vlokvoer in het algemeen is dat bijna al het voer op de oppervlakte blijft drijven terwijl veel vissoorten hun voedsel bij voorkeur in de middenzone van het aquarium opeten.
Sera Microgran
Dit is een fijn granulaat hoofdvoer geschikt voor kleine tropische vissen en opgroeiende vissen. Voor mijn eigen aquarium gebruik ik dit voer om jonge vissen van de soort Melanotaenia boesemani verder op te kweken naast het gebruik van diverse soorten levend voer. Sera Microgan zinkt vrij gemakkelijk af wat in een normaal aquarium naar mijn idee juist gunstig is omdat de vissen in alle waterlagen dan aan hun voedsel kunnen komen. In een opkweekaquarium zonder bodembewoners is deze eigenschap iets minder wenselijk, waardoor in deze situatie opgepast moet worden dat er slechts spaarzaam gevoerd wordt. Bij mijn jonge Melanotaenia boesemani ben ik op een leeftijd van ongeveer 12 weken overgeschakeld naar dit voer. Voor die tijd was dit voer nog te grof en maakte ik gebruik van het hieronder beschreven Sera Mikropan. 
Sera Mikropan
Dit is een zeer fijn droogvoer voor het opkweken van jonge vissen. Bij levendbarende vissen zal dit voer reeds direct na de geboorte gebruikt kunnen worden. Voor eierleggende vissen zullen de vissen dit meestal pas na 1 tot 2 weken goed tot zich kunnen nemen, waardoor eerst bijvoorbeeld een vloeibaar voedsel gegeven moet worden (zie overige voersoorten). Ik heb dit voer gebruikt als bijvoedsel voor het opkweken van jonge vissen van de soort Melanotaenia boesemani waarbij dit voer gebruikt werd naast net uitgekomen artemia, wat ik als hoofdvoedsel gebruikte bij de opkweek van de jonge vissen. Door de uitgebreide samenstelling zorgt dit voer ervoor dat de vissen voldoende afwisselende voedingstoffen binnen krijgen naast het relatief eenzijdige gebruik van jonge artemia.
Dennerle Wels Tabletten en Landman's Voedertabletten
Dit zijn beide tablettenvoeders die geschikt zijn om vissen mee te voeren die op de bodem wonen. De tabletten van Dennerle zijn in vergelijking met de tabletten van Landman's een stuk kleiner van formaat, waardoor ze wat makkelijker gedoseerd te voeren zijn. Tevens is dit voer iets minder stoffig dan de tabletten van Landman, waardoor dit voer het aquariumwater iets minder vervuilt. Wat betreft de smaak lijken de vissen in mijn aquarium geen directe voorkeur te hebben voor één van deze merken.Voor mijn huidige aquarium maak ik dan ook afwisselend gebruik van de tabletten van deze beide merken zodat de bodemvissen enige afwisseling in hun voer hebben. Dit doe ik vooral doordat ik maar beperkt gebruik maak van levend voer in mijn aquarium dat ook geschikt is voor bodemvissen.
Tetra Wafer Mix
Dit is een totaalvoer dat bestaat uit kleine wafeltjes die geschikt zijn voor bodemvissen en kreeften. Dit voer bestaat uit groene wafeltjes die geschikt zijn voor plantenetende vissen en bruine voor vleesetende vissen. Een nadeel hiervan is dat er in de meeste aquariums veel meer vleesetende vissen dan plantenetende vissen zitten, waardoor de groene wafels hoogst waarschijnlijk overblijven. Dit voer is stevig van structuur, waardoor de bodemvissen er aan moeten knabbelen om het op te eten, waardoor ze er wat langer over doen om dit voer op te eten dan bij de traditionele voerdertabletten, zoals hierboven beschreven van Dennerle en Landman's. Een groot voordeel van dit voersoort is dat het door de vaste vorm niet zo stoffig is als eerder genoemde tabletten, waardoor het aquariumwater veel minder vervuilt wordt. 

Levend voer
Hoewel de meeste vissen goed gezond te houden zijn op een dieet dat hoofdzakelijk bestaat uit droogvoer is het aan te raden om ook zo nu en dan levend voer te geven aan de vissen. De meeste vissoorten groeien beter en kleuren mooier bij een regelmatig gebruik van levend voer en sommige kieskeurige vissoorten accepteren zelfs alleen maar levend voer. In het verleden voerde ik meestal één keer per week levend voer aan mijn vissen, maar sinds ik regenboogvissen in mijn aquarium ben gaan houden heb ik dit verhoogd tot 3 tot 4 maal per week. Een belangrijk punt bij het voeren van levend voer is het dat het voer opgevangen wordt in een netje of zeefje en het water waarin het bewaard is niet in het aquarium gegooid wordt. Ook is het verstandig om het levend voer in het zeefje of netje eerst uit te spoelen onder de kraan. Wanneer levend voer bewaart moet worden moet het direct na aankoop in bakjes met vers water bewaard blijven en bij sommige soorten is het verstandig het water regelmatig te verversen. Bij de aankoop van levend voer is het aan te raden om te informeren op welke dag de winkel het voer binnen krijgt, zodat het voer altijd zo vers mogelijk gekocht kan worden. Hieronder staan een aantal soorten levend voer beschreven die ik voor mijn aquarium gebruik of gebruikt heb. 

Watervlooien
Dit is een gemakkelijk te gebruiken levend voer dat door de meeste vissen van klein tot groot graag gegeten wordt. Over het algemeen is de kwaliteit van watervlooien in de zomer het beste en in de winter zijn watervlooien vaak geheel niet verkrijgbaar. Watervlooien zijn over het algemeen zonder risico te voeren, maar het is wel verstandig om voor het voeren te controleren of er geen andere waterbeestjes tussen zitten die mogelijk wel schadelijk zijn voor de vissen. In een bakje met water zijn watervlooien over het algemeen enkele dagen goed te houden.

Witte muggenlarven
Dit is een goed te gebruiken levend voer dat door meeste vissen zeer gewaardeerd wordt. De kwaliteit van witte muggenlarven is over het algemeen het best in de winter, terwijl in de zomer de kwaliteit vaak wat tegenvalt. Vooral met warm weer lijkt dit levend voer het niet zo lang vol te houden. In een niet te warme ruimte zijn witte muggenlarve meestal wel enige dagen tot een week goed te houden in een bakje met water. Witte muggenlarven zijn over het algemeen zonder risico te voeren, maar vanwege het formaat is dit levend voer wat minder geschikt voor kleine vissen.

Artemia (pekelkreeftjes)
Dit is een levend voer dat over het algemeen het hele jaar verkrijgbaar is en wat zowel geschikt is voor kleine als wat grotere vissen. Artimia is goed houdbaar en kan tot ongeveer een week bewaart blijven. In tegenstelling tot de andere beschreven soorten levend voer kan artemia het beste bewaart worden in een bakje met het zelfde water als waar ze in gekocht worden, aangezien artemia in zout water leeft. Bij het voeren is het dan ook erg belangrijk om het water waarin de artima zitten niet in het aquarium te gooien, maar de artemia in een zeefje of netje op te vangen en eerst goed onder de kraan uit te spoelen alvorens ze aan de vissen te voeren.

Voor het opkweken van jonge vissen wordt er ook veel gebruik gemaakt van net uit  het ei gekomen artemia. Voor dit doel worden aquariumwinkels artemia eieren verkocht die thuis opgekweekt kunnen worden. Voor mijn eigen aquarium heb ik voor het opkweken van jonge vissen van de soort Melanotaenia boesemani ongeveer 3 maanden van dit voer gebruik gemaakt. Hiervoor heb ik Hobby Artimix gebruikt waarbij de eieren reeds met de juiste verhouding zout gemengd zijn om ze uit te laten komen. Om continue voorzien te zijn van verse artemia had ik altijd twee potten van een halve liter water staan met een luchtpomp erin om de eieren uit te laten komen. Over het algemeen waren de artemia bij mij na 48 uur voldoende uitgekomen om te voeren. Hiervoor hevelde ik de artemia met een luchtslangetje af uit de potten en ving de artemia en  niet uitgekomen eieren in een artemiazeef op. Hierbij is het van belang om niet de eierschalen af te zuigen aangezien deze de vissen kunnen verstoppen. Na het afvangen deed ik de artemia altijd eerst in een bakje met zoetwater, waarin deze beestjes nog wel enkele uren overleefden. De niet uitgekomen eieren zinken naar de bodem, terwijl de jonge artemia meestal vlak boven de bodem bleef zweven. Deze artemia zoog ik vervolgens op met een doseerspuit, waarna ik ze aan de jonge vissen in het aquarium kon voeren.

Rode muggenlarven
Dit is een levend voer dat ook gebruikt kan worden om bodemvissen mee te voeren, doordat dit voer naar de bodem zinkt. Rode muggenlarven zijn het hele jaar verkrijgbaar, maar de kwaliteit is in de winter meestal iets beter naar mijn idee. Rode muggenlarven leven in de natuur in de bodem, waardoor er een risico bestaat dat ze iets vervuilt zijn. Het is dan ook aan te raden om rode muggenlarven eerst één of meerdere dagen in een ruime hoeveelheid water te zetten alvorens ze te voeren. Om risico te vermijden is het ook aan te raden om dit voer slechts zo nu en dan te gebruiken en zeker niet op dagelijkse basis.

Tubifex
Dit is een levend voer dat ook gebruikt kan worden om bodemvissen mee te voeren, doordat dit voer naar de bodem zinkt. Tubifex is meestal het gehele jaar goed verkrijgbaar. Van alle soorten levend voer is bij de tubifex de kans het grootst dat het voer vervuilt is, doordat deze wormpjes in bodems leven die nog wel eens vervuilt kunnen zijn. Alvorens tubifex te voeren is het aan te raden om ze eerste enige dagen in een ruime hoeveelheid water te houden en dit water regelmatig (1 tot 2 maal per dag) te verversen. Om risico te vermijden is het aan te raden om dit voer slechts zo nu en dan te voeren aan de vissen. Persoonlijk gebruik ik dit type levend voer slechts zelden voor mijn eigen aquarium.

Overige voersoorten

Tetra Fresh Delica
Naast de hierboven beschreven soorten droog- en levend voer heb ik ook zo nu en dan het voer Fresh Delica van het merk Tetra gebruikt. Op de verpakking wordt dit voer beschreven als een voedingsrijke gelei dat tot drie maal zoveel voedingsstoffen bevat dan bevroren voer. Een verpakking van dit voer bevat 16 zakjes met gelei. Dit voer is verkrijgbaar in een aantal smaken waarvan ik de smaken brine shrimps (artemia) en daphnia geprobeerd heb in mijn aquarium. De meeste vissoorten in mijn vorige aquarium aten dit voer goed, maar de regenboogvissen die ik heb kunnen deze voersoort nauwelijks waarderen. Een nadeel van dit voer is dat het aquarium er behoorlijk door wordt vervuilt. Dit doordat als de vissen ervan eten ze de gelei uit elkaar trekken en er daardoor veel kleine deeltjes in het water blijven zweven die te klein zijn om op te eten. Door deze eigenschap van dit voer is het naar mijn idee dan ook niet aan te raden om dit voer dagelijks te gebruiken.
Interpet Liquifry No.1
Dit is een vloeibaar voedsel dat als allereerste voedstel gebruikt kan worden bij net uit het ei gekomen vissen. Liquifry bestaat uit minieme in vloeistof zwevende voedseldeeltjes die snel door het hele aquarium worden verspreid. Voor mijn eigen aquarium heb ik dit voer korte tijd gebruikt bij het opkweken van jonge vissen van de soort Melanotaenia boesemani. Deze vissen waren echter een toevalskweek, waardoor ik de visjes toen ik ze ontdekte al vrij goed instaat waren ook ander klein voer te eten, waardoor ik dit voer maar enkele dagen gebruikt heb. Het overgebleven voer gebruik ik tegenwoordig om watervlooien en artemia wat mee te voeren om ze wat langer in leven te houden voor ik ze gebruik voor mijn vissen.

Terug naar de hoofdpagina